Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Rozmiar czcionki:
BIP
Start -› Informacje o podmiocie -› Historia sądu
Jednostka Nadrzędna
JEDNOSTKI podległe
Musisz uaktualnić flash player"a.
Link do informacji dla niesłyszących
Portal Orzeczeń
Portal Informacyjny
Kontakt
tel: 71 798 77 99
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu mieści się w trzech budynkach. Więcej informacji w zakładce Siedziba.
tel. centrala 71 798 77 77
faks: 71 798 77 14
tel. 71 748 96 00
NIP 899-17-34-166
REGON 005965788

Historia sądu

Dodano: 2011-01-11 14:10:29
Zmodyfikowano: 2016-08-29 13:54:49
Opublikował: Rafał Sulkowski
Przez: Mariusz Klimecki
Poleć znajomemu
drukuj
Odsłon: 12604
Link do filmu dla głuchoniemych
Historia*
Sądy apelacyjne były jednymi z pierwszych instytucji utworzonych w efekcie transformacji ustrojowej przełomu lat dziewięćdziesiątych. Tuż po 4 czerwca 1989 r., ustawą z dnia 29 grudnia 1989 r. zmieniono ówczesną konstytucję wprowadzając do niej jednolite określenie sądów powszechnych1
Podstawę prawną tworzenia sądów apelacyjnych stanowiła ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. zmieniająca Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz inne akty zawierające normy o charakterze publicznoprawnym2. W znowelizowanym Prawie o ustroju sądów powszechnych3 przyjęto, że sądami powszechnymi są sądy apelacyjne, sądy wojewódzkie i sądy rejonowe.
Korzystając z ustawowego upoważnienia, rozporządzeniem z dnia 13 sierpnia 1990 r. Minister Sprawiedliwości utworzył sądy apelacyjne w Warszawie, Białymstoku, Gdańsku, Lublinie, Łodzi, Poznaniu i Rzeszowie4, zaś rozporządzeniem z 3 września 1990 r. Minister Sprawiedliwości utworzył sądy apelacyjne w Katowicach, Krakowie i Wrocławiu5. Wszystkie wymienione sądy apelacyjne rozpoczęły działalność z dniem 1 października 1990 r. W odmiennych okolicznościach oraz z innych już motywów, z dniem 1 stycznia 2005 r. utworzony został jedenasty sąd apelacyjny – Sąd Apelacyjny w Szczecinie6.
W wyniku zmiany ustaw procesowych przywrócono – choć nie w całej rozciągłości – model postępowania trójinstancyjnego7. W procedurze cywilnej – szczególnie mi bliskiej – przełomowe znaczenie miała ustawa z dnia 1 marca 1996 r.8, która wprowadziła nowy model środków odwoławczych, oparty na dwóch zwykłych środkach przysługujących stronom w toku instancji – apelacji i kasacji. Apelacja zastąpiła dotychczasową rewizję. Kasacja zastąpiła rewizję nadzwyczajną, której utrzymanie w państwie demokratycznym nie było możliwe9. W literaturze przedmiotu wskazywano na przewagi zasady trzech instancji:
  1. Istnienie drugiej instancji merytorycznej wpływa dodatnio na sąd pierwszej instancji, który wiedząc, że jego niesłuszny wyrok może być uchylony, stara się wystrzegać stronniczości i niedbalstwa.
  2. Ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji daje obywatelowi poczucie bezpieczeństwa od dowolności sędziowskiej i zwiększa pewność uzyskania słusznego wyroku.
  3. Warunki działania sądu drugiej instancji są dogodniejsze i lepiej gwarantują zasadność jego wyroku, gdyż sprawy do niego przychodzą już w postaci uproszczonej i opracowanej; sąd ten mając przed oczami już orzeczenie sądu pierwszej instancji może sprawę lepiej rozstrzygnąć.
  4. Zaskarżenie wyroków, nawet bezskuteczne przynosi korzyści, ponieważ zatwierdzenie wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd wyższej instancji wzmacnia jego powagę10.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu został powołany Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 września 1990 r. i rozpoczął działalność od dnia 1 października 1990 r. Nie był to jednak pierwszy polski Sąd Apelacyjny we Wrocławiu.
Już pod koniec maja 1945 r. rozpoczęto tworzenie struktur polskiego sądownictwa na Dolnym Śląsku. Podstawą prawną ich funkcjonowania było Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 lutego 1928 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych11. Stan taki trwał do końca roku 1950. Z dniem 1 stycznia 1951 roku, na mocy ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie prawa o ustroju sądów powszechnych12 sądy apelacyjne zostały zniesione. Zniesiono też sądy okręgowe i sądy grodzkie. Miejsce zlikwidowanych struktur zajęły sądy wojewódzkie i sądy powiatowe. Te ostatnie, po zmianie podziału administracyjnego Państwa z 1975 r., zostały zastąpione sądami rejonowymi. Pierwszym prezesem działającego w latach 1945–1950 Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu był Antoni Olbromski. Warto więc przypomnieć, że Antoni Olbromski urodził się 6 czerwca 1896 r. w Tuszynie w powiecie łódzkim.
Wykonanie rozporządzenia z dnia 3 września 1990 r. w sprawie utworzenia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu Minister Sprawiedliwości Aleksander Bentkowski powierzył Władysławowi Syrycy, sędziemu Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu. W dniu 4 stycznia 1991 r. Władysław Syryca został powołany na stanowisko prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu na okres czterech lat. Właściwością utworzonego sądu objęto ówczesne województwa: jeleniogórskie, legnickie, opolskie, wałbrzyskie i wrocławskie. Tylko Wałbrzych nie był równocześnie siedzibą sądu okręgowego, była nią Świdnica. Stan taki przetrwał do dziś i po zmianie podziału administracyjnego kraju, Sąd Apelacyjny obejmuje swoją właściwością województwa: Dolnośląskie i Opolskie. Siedzibami sądów okręgowych pozostały: Jelenia Góra, Legnica, Opole, Świdnica i Wrocław.
Funkcję Prezesa Sądu Apelacyjnego objęli następnie: Jan Linowski (w latach 1995 – 2003), Marian Gruszczyński (w latach 2003 – 2009), Andrzej Niedużak (w latach 2009 - 2015) oraz Grażyna Szyburska-Walczak (od 2015 r. do chwili obecnej).
* Fragment referatu Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu Andrzeja Niedużaka pt.: „Dwadzieścia lat odrodzonego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu”, wygłoszonego podczas Konferencji zorganizowanej w dniu 19 listopada 2010 r. z okazji jubileuszu tutejszego Sądu.

1 Ustawa z 29.12.1989 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1989 r., Nr 75, poz. 444)
2 Ustawa z 13.07.1990 r. o powołaniu sądów apelacyjnych oraz o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Kodeks postępowania cywilnego, Kodeks postępowania karnego, o Sądzie Najwyższym, o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 1990 r., Nr 53, poz. 306)
3 Ustawa z 20.06.1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej u.s.p. – (Dz. U. z 1990 r., Nr 23, poz. 138 i Nr 34, poz. 198)
4 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13.08.1990 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych w Warszawie, Białymstoku, Gdańsku, Lublinie, Łodzi, Poznaniu i Rzeszowie oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 19990 r., Nr 56, poz. 335)
5 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3.09.1990 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych w Katowicach, Krakowie i Wrocławiu oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 1990 r., Nr 64, poz. 375)
6 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 17.12.2003 r. w sprawie utworzenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie oraz zmiany rozporządzenia w sprawie sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r., Nr 220, poz. 2187)
7 Por. T. Wiśniewski -  Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym. Warszawa 1996, s. 5
8 Ustawa z 1.03.1996 r. o zmianie kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – prawo upadłościowe i prawo o postępowaniu układowym, kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1996 r., Nr 43, poz. 189)
9 Por. T. Ereciński – Apelacja i kasacja w procesie cywilnym. Warszawa 1996, s. 3
10 Por. W. Siedlecki – System zaskarżania orzeczeń sądowych w kodeksie postępowania cywilnego PRL. Pip z 1957 r., Nr 6, s. 1136
11 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 6.02.1928 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1928 r., Nr 12, poz. 93)
12 Ustawa z 20.07.1950 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1950 r., Nr 38, poz. 347)
Podmiot udostępniający informację
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Osoba, która wytworzyła informację
Aneta Gniadek

Data wytworzenia informacji
10.01.2011 r.
wstecz
Niniejszy serwis stanowi Biuletyn Informacji Publicznej Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w myśl ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Projekt i wykonanie Excelo.   Powered by excelo true CMS system.